Şahsıma mail ve mesaj yoluyla gelen pek çok soruda gördüğüm kadarıyla halk arasında boşamanın gerçekleşmesi için "boş ol!" lafzının üç kez tekrarlaması gerektiğine dair yanlış bir kanaat var. Bu konuda Mekteb-i Furu'da Soner Duman ve Mehmet Ali Yargı'nın da birer yazısı yayınlanmıştı. Bu yazılara katkı babında meseleye ilişkin birkaç hususu ifade etmem yerinde olacaktır.
Boşamanın gerçekleşmesi için "boş ol!" lafzını üç kez tekrar etmek gerekli olmayıp tek bir kez "boş ol!" demek yeterlidir. Ancak kişi, boşamanın ancak bu lafzı üç defa tekrar etmek suretiyle gerçekleşeceği yolunda yanlış bilgiye sahip olup bu doğrultuda bir boşama yapmış ise niyeti doğrultusunda üç boşama değil; bir boşama gerçekleşmiş olmalıdır. Çünkü bu meselede avam arasında -galat da olsa- örfe benzer bir uzlaşı var gibidir.
Karafî, el-Furuk adlı eserinde "boş" anlamındaki "tâlık" lafzının örfi bir kullanım olduğunu belirttikten sonra "Bir bölge halkı boşama için "tâlık" lafzı yerine "muntalık" lafzında uzlaşsa bu lafız sarih olur, "talık" lafzı ise boşama lafzı olmaktan çıkar" der. Kanaatime göre halk arasındaki bu yanlış kullanım da en azından bir boşama sayılmak hususunda bu kabilden sayılmalıdır.
Kaldı ki klasik dönemden İbn Teymiyye ve öğrencisi İbnü'l-Kayyim, üç boşama niyetiyle bile olsa bir mecliste üç talak vermenin bir talak hükmünde olacağını savunarak Hz. Peygamber dönemindeki uygulamanın bu şekilde olduğunu ve dört mezhebin tercih ettiği görüşün Hz. Ömer'in sedd-i zeriaya dayalı bir tasarrufu olduğunu ifade etmişlerdir. Bu görüş çağdaş dönemde pek çok fıkıh bilgini tarafından da tercihe şayan görülmüştür. Vallahu a'lem.
Osman Güman 24.01.2018
Yorumlar
Yorum Gönder